اسپری لیدوکائین

### **ماهیت دارو**

اسپری لیدوکائین یک فرم داروی بیحسی موضعی است که حاوی لیدوکائین به عنوان ماده فعال اصلی است. لیدوکائین متعلق به دسته داروهای "آنهستتیکهای موضعی آمیدی" بوده و با مسدود کردن کانالهای سدیمی در انتهای اعصاب، از انتقال سیگنالهای درد جلوگیری میکند.

---

### **اشکال و غلظتهای رایج**

- **محلول اسپری:** معمولاً ۲٪ تا ۱۰٪ لیدوکائین

- **اسپری دوزمتری:** دوز مشخص در هر پاف

- **ژل، کرم یا پماد:** با غلظتهای متفاوت

- **برچسبهای چسبنده (پچ)**: برای آزادسازی آهسته

---

### **موارد مصرف تاییدشده (بسته به نوع و غلظت)**

1. **بیحسی مخاطی:**

   - قبل از برخی اقدامات دندانپزشکی

   - قبل از لولهگذاری معده یا تراکئوستومی

   - قبل از آندوسکوپی بینی یا دستگاه گوارش

2. **کاهش درد در موارد سطحی:**

   - زخمهای کوچک دهانی (آفت)

   - سوختگیهای سطحی کوچک

   - پس از لیزر پوستی یا سوزاندن زگیل

3. **کاربردهای تخصصی:**

   - بیحسی قبل از تزریق در کودکان

   - کاهش رفلکس gag در تصویربرداری

   - برخی جراحیهای کوچک پوستی

---

### **نحوه استفاده صحیح (دستورالعمل کلی)**

1. **آمادهسازی:**

   - ناحیه را تمیز و خشک کنید

   - بطری را به خوبی تکان دهید (در صورت توصیه)

2. **کاربرد:**

   - در فاصله مناسب (معمولاً ۲-۵ سانتیمتری) اسپری کنید

   - فقط ناحیه مورد نظر را هدف بگیرید

   - از استنشاق بخارات یا تماس با چشم خودداری کنید

3. **مدت اثر:**

   - شروع اثر: ۱ تا ۵ دقیقه

   - مدت اثر: ۱۵ تا ۶۰ دقیقه (بسته به فرمولاسیون)

4. **پس از استفاده:**

   - تا زمان ازبینرفتن بیحسی، از ناحیه محافظت کنید

   - از خوردن یا آشامیدن تا رفع بیحسی دهان خودداری کنید

---

### **هشدارها و موارد منع مصرف**

#### **موارد منع مصرف مطلق:**

- **حساسیت شناخته شده به لیدوکائین یا سایر بیحسیهای آمیدی**

- **نواحی با عفونت فعال یا آسیب شدید بافتی**

- **کودکان زیر ۲ سال (بدون تجویز پزشک)**

#### **احتیاطهای ویژه (با مشورت پزشک):**

- بیماریهای قلبی (بهویژه مشکلات ریتم قلب)

- بیماریهای کبدی یا کلیوی شدید

- صرع یا اختلالات تشنجی

- متهموگلوبینمی (یک اختلال خونی نادر)

- زنان باردار یا شیرده

- افراد مسن

---

### **عوارض جانبی احتمالی**

#### **عوارض شایع (موضعی):**

- سوزش یا خارش موقت در محل استفاده

- قرمزی یا التهاب خفیف

- بیحسی ناخواسته در نواحی مجاور

#### **عوارض جدی (ناشی از جذب سیستمیک - نادر):**

- **واکنش آلرژیک:** کهیر، تورم صورت/گلو، مشکل در تنفس

- **مسمومیت سیستمیک:** سرگیجه، خوابآلودگی، تاری دید، لرزش

- **علائم قلبی:** تپش قلب، درد قفسه سینه، کاهش فشار خون

- **علائم عصبی:** گزگز اطراف دهان، وزوز گوش، تشنج

- **متهموگلوبینمی:** کبودی لبها و پوست، تنگی نفس، خستگی

---

### **تداخلات دارویی مهم**

- **داروهای ضدآریتمی:** مانند آمیدارون، پروکائین آمید

- **داروهای مهارکننده CYP3A4/1A2:** برخی آنتیبیوتیکها، ضدقارچها

- **بتا بلوکرها:** مانند پروپرانولول

- **سایر بیحسیهای موضعی:** افزایش خطر سمیت

---

### **ملاحظات مهم در استفاده**

1. **محدوده سطح بدن:** بیش از مساحت توصیهشده استفاده نشود

2. **دفعات مصرف:** فواصل مصرف را رعایت کنید (معمولاً هر ۲-۳ ساعت در صورت نیاز)

3. **دوره درمان:** از استفاده طولانیمدت بدون نظارت پزشک خودداری شود

4. **ذخیرهسازی:** در دمای اتاق، دور از نور و رطوبت، دور از دسترس کودکان

---

### **اطلاعات مهم برای مصرفکننده**

- **این دارو فقط برای استفاده خارجی است.**

- پس از استفاده، مراقب باشید که ناحیه بیحس شده را آسیب نزنید.

- در صورت بیحسی دهان، تا بازگشت کامل حس از خوردن غذاهای داغ پرهیز کنید.

- اگر عوارض جدی یا نشانههای آلرژی مشاهده کردید، فوراً به پزشک مراجعه کنید.

- **هرگز از دوزهای بالاتر یا دفعات بیشتر از دستور پزشک استفاده نکنید.**

---

### **وضعیت قانونی و نحوه دسترسی**

- در بسیاری از کشورها، اسپری لیدوکائین با غلظت پایین به صورت بدون نسخه (OTC) در دسترس است.

- فرم های با غلظت بالا (مثلاً ۱۰٪) معمولاً نیاز به نسخه پزشک دارند.